سرخشکیدگی درختان پسته یک عارضه جدی در مناطق پسته کاری می باشد که اکثر ارقام پسته که در شرایط نامطلوب رشد می کنند، به آن مبتلا می گردند. سرخشکیدگی در سال های اخیر به دلیل تغییرات اقلیم، کاهش کمیت و کیفیت آب آبیاری و همچنین ضعف تغذیه درخت پسته و خاک رو به افزایش است به گونه ای که کمتر باغی را می توان مشاهده نمود که آلوده به این بیماری نباشد. درختان ضعیفی که از نظر تغذیه ای در شرایط مناسبی نیستند بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند. سیاه شدن پوست تا مغز چوب در امتداد طول شاخه از بارزترین نشانه های این بیماری می باشد.
علائم بیماری سرخشکیدگی
علائم بیماری سرخشکیدگی در آغاز به صورت لکه های کوچک سیاه رنگ در سطح پوست شاخه های آلوده دیده می شود. قسمت های آلوده دارای کمی فرورفتگی می باشند که در نهایت باعث تولید شانکر (ناحیه مرده فرو رفته با حاشیه مشخص در پوست) نیز می گردند. بافت پوست و چوب شاخه ها در محل شانکر و در امتداد طول شاخه، تا مغز چوب تیره شده و به تدریج خشک می گردد. وقتی که آلودگی، دور تا دور شاخه را فرا گرفت قسمت های انتهایی شاخه ها، برگ ها، جوانه ها و خوشه ها کاملاً پژمرده و چروکیده می شوند. این حالت با گرم شدن هوا شدت پیدا می کند. برگ ها به رنگ قهوه ای در آمده و غالباً از شاخه ها جدا نمی شوند. شاخه ها معمولاً از بالا (سرشاخه) به پایین (قاعده شاخه ها) خشک می شوند و به همین دلیل بیماری را سرخشکیدگی نام نهاده اند. پیشروی بیماری تا پایین ترین قسمت شاخه های قطور، تنه اصلی و گاهی اوقات تا طوقه ادامه می یابد.
وجود نشانه های سرخشکیدگی در باغ
- وجود نوارهای طولی به رنگ قهوه ای تیره روی شاخه های آلوده
- وجود ترک های ریز عرضی در سطح پوست شانکرهای خشکیده
- اختلاف رنگ قسمت های سالم شاخه با قسمت های آلوده سیاه رنگ
- مشاهده بخش های آلوده به رنگ قهوه ای تیره در مقطع عرضی و طولی شاخه های آلوده
- تشکیل لایه پودری سیاه رنگ از اندام های قارچ عامل بیماری بین پریدرم و پوست شاخه های آلوده
- تشکیل فتیله های نارنجی رنگ شامل اسپورهای قارچ روی پوست شاخه ها و تنه در شرایط مرطوب
پیامدهای اقتصادی وجود سرخشکیدگی در باغ های پسته
- افزایش عملیات هرس و هزینه ی کارگری
- کاهش حجم درخت و کمیت و کیفیت درختان پسته
عامل بیماری سرخشکیدگی
سرخشکیدگی درختان دو منشا قارچی و مدیریتی دارد.
1- مهمترین عوامل قارچی بیماری
این قارچ ها به محض ایجاد زخم و خراش روی شاخه ها از محل زخم نفوذ می کنند. زخم ها در اثر هرس با ابزار آلات کشاورزی، حشرات چوبخوار، ترک شاخه، سرما و یخبندان ایجاد می شوند. بیشترین آلودگی این قارچ در زمان هرس و برداشت محصول اتفاق می افتد. فعالیت این قارچ ها در ماه های گرم سال مثل تیر و مرداد ماه بیشتر می شود. این فعالیت به تدریج در فصل پاییز کاهش پیدا می کند و در طول زمستان قارچ های عامل بیماری به حالت غیرفعال در کانون های آلوده باقی می مانند.
2- عوامل مدیریتی ایجاد کننده سرخشکیدگی پسته
- تراکم کشت بالا
- سال آوری شدید
- تنش ها (شوری، سرمازدگی و …)
- کمیت و کیفیت پایین آب مصرفی
- کمبود عناصر غذایی پتاسیم و منگنز
- کاربرد مکرر روغن ولک جهت تامین نیاز سرمایی
- برخی آفات مانند شپشک ها، پروانه چوبخوار، سوسک سرشاخه خوار و سوسک پوست خوار
روش های کنترل سرخشکیدگی
- ضدعفونی وسایل هرس
- انهدام شاخه های آلوده و سوزاندن آنها
- عدم استفاده مکرر از روغن ولک (بیش از 3 سال)
- تامین نیاز آبی دقیق درخت پسته در شرایط مختلف
- رعایت تراکم کشت و فاصله درختان بر روی و بین ردیف ها
- ضدعفونی محل هرس شاخه ها با چسب باغبانی و ترکیبات مسی
- هرس شاخه های آلوده به میزان 20 سانتی متر از زیر قسمت های سیاه شده
- استفاده از ارقام مقاوم (ارقام کله قوچی و اوحدی (فندقی) ارقام حساسی هستند).
- تغذیه مناسب درخت و تامین کلیه عناصر غذایی به ویژه پتاسیم، منگنز و عناصر غذایی میکرو
- مدیریت آفات به ویژه آفات بهاره (مانند سن، سنک، زنجره، چوبخوار، سرشاخه خوار، میوه خوار و پوست خوار (کراش)
به طور کلی برای کنترل عارضه سرخشکیدگی نه تنها وجود دانش و شناخت این عارضه کافی نیست، بلکه اطلاع از وجود شرایط آب و خاک مناسب، تغذیه باغ پسته، مدیریت پایدار باغ و تولید محصول نیز از اهمیت خاصی برخوردارند. بنابراین مدیریت باغ نقش کلیدی در بالا رفتن یا پایین آمدن شدت سرخشکیدگی در باغ های پسته دارد. جهت هر گونه خدمات مشاوره ای در این رابطه می توانید با تیم کارشناسی شرکت بازرگانی نوید طبیعت بوتیا در ارتباط باشید.
