اولین قدم برای موفقیت در کنترل علف های هرز توسط علف کش ها، شناسایی گونه های علف های هرز موجود است. برخی از گونه های علف های هرز در برابر همه علف کش های انتخابی موجود مقاوم هستند. از بین بردن علف های هرز در زمان گیاهچگی و رشد سریع آنها توسط علف کش ها به سهولت امکان پذیر است، ولی تحت این شرایط گیاهان زراعی آسیب پذیرند. زمان و مقدار مصرف آنها برای کنترل شیمیایی علف های هرز بسیار مهم است. محلول­ پاشی علف کش ها در زمان نامناسب اغلب سبب کنترل ناچیز علف های هرز و صدمه به محصول می شود. هیچ گیاه زراعی وجود ندارد که بتواند به طور کامل در برابر آسیب علف کش ها مقاوم باشد و استفاده بیش از حد از مواد شیمیایی می تواند به محصول آسیب برساند.

طبقه بندی علف کش ها

علف کش ها به چند روش طبقه بندی می شوند:

علف کش های پس رویشی یا پیش رویشی (Pre-­emergence or post-­emergence herbicide)

علف کش های پیش رویشی علف های هرز را در مرحله جوانه زنی بذر یا به محض ظهور آنها در خاک کنترل می کنند. علف کش های پس رویشی علف های هرز موجود را در پس از سبز شدن کنترل می کنند.

علف کش های تماسی یا سیستمیک (Contact or translocated herbicide)

علف کش های تماسی فقط آن بخش از گیاه را که در تماس با آن قرار می گیرند از بین می برند. علف های هرز یکساله شاید از بین روند اما رشد مجدد علف های هرز چند ساله از بخش های زیرزمینی در اثر کاربرد این نوع از علف کش ها رخ می دهد. علف کش های سیستمیک توسط برگ یا ریشه گیاهان جذب و در گیاه منتقل می شوند. این علف کش ها می توانند با نفوذ به درون سیستم آوندی بخش های زیرزمینی، علف های هرز چند ساله را نیز از بین ببرند.

علف کش های انتخابی یا غیرانتخابی (Slective or herbicide nonselective)

علف کش های انتخابی قادر به از بین بردن گیاهان خاصی می باشند بدون آنکه کوچکترین خسارتی بـه گیاه اصلی بزنند، اما علف کش های غیرانتخابی تقریباً قادر به کشتن یا صدمه زدن به همه گیاهان هستند. همچنین با خواندن برچسب علف کش می توان فهمید که با وجود اینکه یک علف کش برای کنترل طیف خاصی از اعضای یک خانواده گیاهی توصیه می شود اما همه اعضای متعلق به آن خانواده به طور موثری کنترل نمی شوند.

فرمولاسیون علف کش ها

علف کش ها در حالت طبیعی ممکن است جامد یا مایع، فرار یا غیرفرار، محلول یا غیرمحلول باشند. به همین دلیل بسیاری از مولکول های آنها در حالت طبیعی شان قابل کاربرد نیستند، بنابراین برای اثربخشی بیولوژیکی علف کش ها به آنها مواد کمکی افزوده می شود تا خصوصیات جذب سطحی آنها زیاد شود.

• گرانول ها (G)
• پودرهای قابل حل (SP)
• سوسپانسیون مایع (LS)
• کنسانتره های قابل حل (WSC)
• پودرهای قابل خیس شدن (WP)
• کنسانتره های امولسیون شونده (EC)

نحوه عمل

مهمترین فرآیندهای فیزیولوژیک گیاهان شامل فتوسنتز، تنفس، بیوسنتز پروتئین ها، چربی ها، ویتامین ها، تقسیم سلولی، جوانه زنی و توسعه بافت می باشند که علف کش ها ممکن است بر روی یکی یا تعدادی از این فرآیندها اثر بگذراند و عمل نرمال گیاه را مختل نموده و منجر به مرگ گیاه شوند.

اثر انتخابی علف کش ها

اصل اساسی انتخابی بودن این است که در گیاه هدف در مقایسه با گیاه غیرهدف مواد سمی بیشتری به شکل فعال به محل عمل می رسد. ممکن است این امر به دلیل تفاوت در جذب، انتقال، غیرفعال سازی، متابولیسم کربن و مقاومت پروتوپلاسم باشد. بنابراین انتخابی بودن یک علف کش ممکن است ناشی از یک یا ترکیبی از این فرآیندها باشد که تفاوت در این فرآیندها ناشی از تفاوت مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی بین گیاه زراعی و علف هرز می باشد.

روش های کاربرد

1- مصرف در خاک

• مصرف در سطح خاک: محلول پاشی روی سطح خاک
• اختلاط با خاک: اختلاط علف کش ها با خاک
• کاربرد زیر سطحی: ترزیق به درون خاک در چندین نقطه
• کاربرد نواری: استفاده به صورت نوار باریکی در روی یا در امتداد ردیف کاشت گیاه زراعی

2- کاربرد روی برگ ها

• کاربرد پوششی: مصرف روی کل سطح برگ ها (مخصوص علف کش های انتخابی)
• کاربرد هدایت شده: مصرف در بین ردیف های کاشت گیاه زراعی و با هدایت به طرف علف های هرز
• کاربرد نقطه ای: مصرف تنها بر روی علف های هرز در مزراع دارای گیاه زراعی و فاقد آن به صورت لکه ای
• کاربرد قاعده ای: در درختان و درختچه های ناخواسته که ارتفاع بیش از 2/5 متر دارند، ابتدا پوست درخت از قسمت پایه تنه به ارتفاع 30 سانتی متر برداشته می شود و سپس با علف کش ها کاملاً خیس می شود.
• روش قطع از سطح: مشکل سازترین درختان و درختچه ها از سطح خاک قطع و سپس خمیر علف کش ها یا کنسانتره علف کش ها روی سطح قطع شده، استفاده می شود.

مقدار مصرف علف کش ها

مهمترین عوامل موثر بر مقدار مصرف شامل شدت آلودگی به علف هرز، نوع خاک، اقلیم و تحمل گیاهان زراعی می باشد و مقدار فرآورده تجاری مورد مصرف علف کش ها از تقسیم مقدار توصیه شده بر ماده موثره به دست می آید. لازم به ذکر است که فرآورده تجاری علف کش ها حاوی علف کش واقعی، مواد کمکی و سایر مواد پُرکننده می باشد.

زمان مصرف علف کش ها

زمان مصرف برای کنترل موثر و کارآمد علف های هرز بسیار مهم است و به اثر انتخابی، محلولیت و فرار بودن علف کش ها و پویایی و تحمل گیاه زراعی بستگی دارد.

1- مصرف قبل از کاشت: کاربرد در خاک 2 تا 10 روز قبل از کاشت

2- کاربرد قبل از رویش: کاربرد بعد از کاشت گیاه زراعی اما قبل از سبز شدن گیاه زراعی و علف هرز

3- کاربرد بعد از رویش: کاربرد بعد از سبز شدن گیاه زراعی

اثر متقابل علف کش ها- کودهای شیمیایی

علف کش ها و کودهای شیمیایی را برای سهولت استفاده و افزایش کارآیی علف کش ها با هم استفاده می کنند، به طوریکه کودهای شیمیایی معمولاً کارآیی علف کش ها را از طریق اثر آن بر جذب، انتقال و متابولیسم آنها افزایش می دهند.

اثر متقابل علف کش ها- حشره کش ها

کاربرد این گروه بر گیاهان زراعی اغلب به طور همزمان یا به صورت متوالی طی دوره کوتاهی می باشد. معمولاً مصرف این مواد شیمیایی در زمان مناسب و به مقدار توصیه شده مضرر نمی باشد. اما ممکن است فعالیت علف کش ها در حضور یک حشره کش طولانی یا کوتاه شود.

اثر متقابل علف کش ها- پاتوژن و قارچ کش ها

اثر متقابل این گروه چندان گسترده نیست به طوریکه علف کش ها با قارچ کش ها و عوامل بیماری زا اثر متقابل دارند. برخی از علف کش ها شدت بیماری را از طریق اثر سمی آنها بر پاتوژن یا از طریق اثر آنها بر مورفولوژی گیاهان کاهش می دهند. برخی دیگر با پاتوژن اثر متقابل داشته و باعث صدمه بیشتر می گردند و تعدادی باعث ضعف و حساس شدن گیاهان به بیماری ها می شوند. همچنین برخی قارچ کش ها جذب علف کش ها را کاهش و از این رو سمیت آنها را کاهش می دهد.

شرکت بازرگانان سرای سپند پارس یکی از وارد کننده های انواع نهاده های کشاورزی است که انواع علف کش ها (متری بوزین، اولیندر (گلوفوسینت آمونیوم)، هالوکسی فوپ آر متیل (سوپر گالانت)، توفوردی + ام سی پی آ، مزوسولفورون متیل + یدوسولفورون متیل سدیم (آتلانتیس)، سوپر سیو (کلتودیم) و اکسی فلورفن) را با بسته بندی و کیفیت بالا به بازار عرضه می نماید و شرکت بازرگانی نوید طبیعت بوتیا مفتخر است که تنها نماینده رسمی این محصولات در استان کرمان می باشد. شرکت بازرگانی نوید طبیعت بوتیا با داشتن متخصصان و مهندسین کشاورزی مجرب و با تجربه در این زمینه ضمن ارائه خدمات مشاوره و توزیع انواع نهاده های کشاورزی با برترین برندها و کیفیت بالا در استان کرمان، خدمات خود را معرفی می نماید.